Sunday , February 23 2020

អត្ថបទថ្មីៗ

អត្ថបទថ្មីៗ

គេ​មិន​ហៅ ទៅ​មិន​គួរ គេ​មិន​សួរ ឆ្លើយ​មិន​សម

និយមន័យៈ ត្រូវ​ស្គាល់​កាល​គួរ និង​កាល​មិន​គួរ ។ អត្ថាធិប្បាយ តាម​ទម្លាប់​នៅ​ក្នុង​សហគមន៍​ខ្មែរ កាលណា​មាន​ប្រារព្ធ​ធ្វើ​ពិធី​អ្វី​មួយ​ដូចជា ជប់លៀង រាត្រី​សមោសរ អាពាហ៍​ពិពាហ៍ ឬ បុណ្យ​ទាន​ផ្សេងៗ ។ ម្ចាស់​កម្មវិធី​តែង​អញ្ជើញ​ញាតិ​មិត្ត​ជិត​ឆ្ងាយ​មក​ចូល​រួម​ជា​កិត្តិយស រៀរ​លែង​តែ​បុណ្យ​សព​មួយ​ចេញ ។ ចំណែក​អ្នក​ដែល​គេ​មិន​បាន​អញ្ជើញ ដោយ​ហេតុ​គេ​ភ្លេច ឬ​រក​មិន​ជួប ឬ​ក៏​នៅ​ឆ្ងាយ គេ​មិន​គួរ​ទៅ​ទេ ទោះ​ជា​បង​ប្អូន​បង្កើត​ក៏​ដោយ …

អានបន្ត »

ខ្លា​ចាស់​ចាំ​សីល

និយមន័យៈ មធ្យោបាយ​បោក​ប្រាស់​របស់​មនុស្ស​អស់​ឫទ្ធិ​អំណាច ។ អត្ថាធិប្បាយ ទាក់ទង​ក្នុង​ន័យ​ខាងលើ​នេះ បុរាណាចារ្យ​បាន​លើក​រឿង​មួយ​មក​និទាន​ថា មាន​ខ្លា​ចាស់​មួយ​ដែល​មាន​ធ្មេញ ចង្កូម និង​ក្រចក​រេចរឹល ចាប់​សត្វ​អ្វី​ស៊ី​ក៏​ពុំ​បាន ។ ថ្ងៃ​មួយ ខ្លា​ចាស់​បាន​ជួប​នឹង​បុរស​ឆោត​ល្ងង់​ម្នាក់ ក៏​និយាយ​ថា ចូរ​បុរស​ឯង​ចុះ​ទៅ​ក្នុង​ស្រះ​ទឹក​នេះ រួច​រាវ​យក​កង​មាស​កង​ប្រាក់​ទៅ​ចុះ ។ ខ្ញុំ​ថែរក្សា​ទុក​ជាយូរ​ហើយ ។ ខ្ញុំ​និយាយ​នេះ​ជា​ពាក្យ​ពិត ព្រោះ​ខ្ញុំ​ជា​ខ្លា​ចាស់​ចាំ​សីល មិន​ចេះ​ភូត​ភរ​ទេ …

អានបន្ត »

ខែ​ពិសាខ​ដើរ​ព្រឹក ខែ​កត្តិក​ដើរ​ល្ងាច

និយមន័យៈ មធ្យោបាយ​ធ្វើ​ដំណើរ​ចៀស​វាង​ភ្លៀង ។ អត្ថាធិប្បាយ កាល​សម័យ​ដើម ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​ចាស់​ទុំ​សុទ្ធ​តែ​មើល​មេឃ មើល​ខ្យល់​ជាក់​លាក់​ណាស់ ។ ​ព្រោះ​កាល​នោះ​សម្ភារៈ​ខ្វះខាត គ្មាន​អាវភ្លៀង គ្មាន​ឡាន​ទេ ។ ម្ល៉ោះ​ហើយ លោក​បាន​កំណត់​ចំណាំ​ថា ខែ​ពិសាខ​ឲ្យ​ដើរ​ពេល​ព្រឹក ព្រោះ​ល្ងាចៗ​ច្រើន​មាន​ភ្លៀង ។ លុះ​ដល់​ខែ​កត្តិក លោក​ឲ្យ​ដើរ​ពេល​ល្ងាច​វិញ ព្រោះ​ព្រឹកៗ​ច្រើន​មាន​ភ្លៀង ។ ប៉ុន្តែ​គោលបំណង​របស់​លោក​ពុំ​មែន​ហាម​តែ​ខែ​ពិសាខ …

អានបន្ត »

ខុស​ដូច​វាយ​ឆ្កែ​ខុស

និយមន័យៈ វិប្បដិសារី​នូវ​កំហុស​ដែល​ធ្វើ​ឥត​ពិចារណា ។ អត្ថាធិប្បាយ កំហឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​វង្វេង​លែង​គិត​ពិចារណា ។ ម្ល៉ោះ​ហើយ គេ​ធ្វើ​អ្វីៗ​ទាំង​កំរោល ។ លុះ​ដល់​គេ​ស្ងប់​អារម្មណ៍​ក្រេវក្រោធ ទើប​ដឹង​ខ្លួន​ថា ខុស ប៉ុន្តែ​អ្វីៗ​ជ្រុល​ហួស​អស់​ទៅ​ហើយ ។ ដូច្នេះ គេ​នៅ​សល់​តែ​សេចក្ដី​ស្ដាយ​ក្រោយ​ប៉ុណ្ណោះ ។ រឿង​នេះ​បុរាណាចារ្យ​បាន​លើក​និទាន​ជា​តួយ៉ាង​ដូច​ត​ទៅ ៖ មហាសេដ្ឋី​ម្នាក់​មាន​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​មហាសាល ។ គាត់​បាន​ចិញ្ចឹម​ឆ្កែ​កំណាច​៥០០​ក្បាល …

អានបន្ត »

ខឹង​គោ វាយ​រទេះ

និយមន័យៈ ការ​បន្ធូរ​បន្ថយ​ភាព​ក្រេវក្រោធ ។ អត្ថាធិប្បាយ អត្ថានុរូប អ្នក​បរ​រទេះ​ខ្លះ​ពេល​ខឹង​នឹង​គោ​ដើរ​យឺត​ពេក មិន​ហ៊ាន​វាយ​គោ​ទេ ដោយ​ឃើញ​គោ​ស្គម ឬ​ខ្លាច​គោ​មាន​ស្លាក​ស្នាម ។ ម៉្លោះ​ហើយ​ដើម្បី​បន្ធូរ​បន្ថយ​កំហឹង​ខ្លះ​ក៏​ស្រែក​ខ្លាំងៗ និង​វាយ​គោះ​រទេះ ធ្វើ​ឲ្យ​គោ​ភ្ញាក់​ស្ទុះ​ដើរ​លឿន​បន្តិច​ទៅ ។ អត្ថប្បដិរូប មនុស្ស​ខ្លះ ពេល​ខឹង​ក្រេវក្រោធ​ខ្លាំង​នឹង​អ្នកណា​ម្នាក់ មិន​ហ៊ាន​ទៅ​វាយ​គេ​ទេ ដោយ​ឃើញ​គេ​ធំ​ជាង ឬ​មាន​កម្លាំង​ជាង ឬ​ក៏​ដោយ​ប្រការ​ណា​មួយ ។ …

អានបន្ត »

ខ្ញី​កាន់​តែ​ចាស់​កាន់​តែ​ហឹរ

និយមន័យៈ គុណសម្បត្តិ​អ្នក​នយោបាយ​ជើង​ចាស់​ដែល​មាន​ចំណេះ​ដឹង​ខ្ពស់ ។ អត្ថាធិប្បាយ អត្ថានុរូប ធម្មតា មើម​ខ្ញី​ពេល​ចាស់​យូរ​ទៅ វា​កាន់​តែ​មាន​រសជាតិ​ហឹរ​ខ្លាំង ទោះ​បី​វា​ក្រៀម​ស្វិត រឹង​ក្រញង់​ក៏​ដោយ​ក៏​នៅ​តែ​រក្សា​គុណភាព​របស់​វា ហឹរ​ល្អ​ដដែល ។ បើ​ត្រូវ​យក​ធ្វើ​ថ្នាំ ក៏​គេ​រើស​យក​ខ្ញី​ចាស់ៗ​ដែរ ។ ហេតុ​នេះ​ហើយ​បាន​ជា​លោក​ពោល​ថា ខ្ញី​កាន់​តែ​ចាស់​កាន់​តែ​ហឹរ ។ អត្ថប្បដិរូប អ្នកបច្ចេកទេស វិស្វករ សាស្ត្រាចារ្យ …

អានបន្ត »

ខ្មាស​គ្រូ​អាប់​ប្រាជ្ញា ខ្មាស​ភរិយា​គ្មាន​កូន

និយមន័យៈ ការ​អៀន​ខ្មាស​ពុំ​សម​ហេតុ​ផល ។ អត្ថាធិប្បាយ សិស្ស​ណា​ដែល​មិន​ហ៊ាន​សួរ​ដេញដោល​គ្រូ​ឲ្យ​ជួយ​ពន្យល់​នូវ​ចម្ងល់​អ្វី​មួយ ដោយសារ​ខ្មាស​គ្រូ និង​ខ្លាច​គ្រូ​ដៀល​ថា ល្ងង់​អី​ម្ល៉េះ ។ សិស្ស​ណា​មាន​គំនិត​បែប​នេះ សិស្ស​នោះ​ប្រាកដ​ជា​អាប់​ឱន​ប្រាជ្ញា​ហើយ ។ ព្រោះ​គ្រូ​ម្នាក់​ណា​ក៏​ពេញ​ចិត្ត សប្បាយ​ចិត្ត​នឹង​ទទួល​សំណួរ​ពី​សិស្ស​ដែរ ។ ម្យ៉ាងទៀត គ្រូ​មាន​នាទី​ជា​អ្នក​ណែនាំ​បង្ហាត់​បង្រៀន​សិស្ស ។ ម្ល៉ោះ​ហើយ គ្រូ​ពេញ​ចិត្ត​នឹង​រង់​ចាំ​ទទួល​សំណួរ​ពី​សិស្ស​ជានិច្ច ។ ដូច្នេះ …

អានបន្ត »

ខ្លួន​រស់ របស់​បាន

និយមន័យៈ ជីវិត​មាន​តម្លៃ​ជាង​ទ្រព្យធន​នានា ។ អត្ថាធិប្បាយ ក្នុង​ន័យ​ខាងលើ​នេះ លោក​ចង់​បង្ហាញ​ឲ្យ​ដឹង​អំពី​តម្លៃ​នៃ​ជីវិត​របស់​មនុស្ស ។ ព្រោះ​ពាក្យ​ថា «ជីវិត» គឺ​ការ​រស់​នៅ​នេះ​មាន​តម្លៃ​មិន​អាច​កាត់​ថ្លៃ​បាន ។ ជីវិត​គ្មាន​ដាក់​លក់​នៅ​ទីផ្សារ ហើយ​ក៏​គ្មាន​គេ​ដើរ​លក់​ជីវិត​ដែរ ។ អ្នក​ខ្លះ​យល់​ច្រឡំ​ថា ទាហាន​គឺ​ជា​អ្នក​ដើរ​លក់​ជីវិត ។ យោបល់​នេះ​ពុំ​ត្រឹមត្រូវ​ឡើយ តាម​ពិត​ទាហាន​គឺ​ជា​អ្នក​បូជា​ជីវិត​ចំពោះ​មាតុភូមិ​ជាទី​ស្នេហា​របស់​ខ្លួន​ទេ ។ ដូច្នេះ «ជីវិត» …

អានបន្ត »

ខ្លាច​ឲ្យ​ចូល​ជិត

និយមន័យៈ ការ​លើក​ទឹកចិត្ត​ឲ្យ​ក្លាហាន ។ អត្ថាធិប្បាយ ជា​ប្រពៃណី​ទៅ​ហើយ​នៅ​ក្នុង​សហគមន៍​ខ្មែរ​យើង អ្នក​ធំ​គឺ​ជា​អ្នក​មាន​អំណាច ។ ហើយ​អំណាច​នោះ​ត្រូវ​បាន​គេ​យក​មក​ប្រើ​គ្រប​សង្កត់​មក​លើ​អ្នក​តូច​ទាប​ទន់​ខ្សោយ ។ ម្ល៉ោះ​ហើយ​អ្នក​តូច​ទាប ទោះ​បី​ចង់ ឬ​មិន​ចង់​ក៏​ត្រូវ​តែ​បាក់​បប​ខ្លប​ខ្លាច​គ្រប់​គ្នា ។ ដូច្នេះ​បើ​មាន​ករណី​ណា​ដែល​ចាំ​បាច់​ត្រូវ​ចូល​ទៅ​ជួប​អ្នក​ធំ​នោះ តោង​ពឹង​គេ​ឲ្យ​ជូន​ចូល​ដើម្បី​កុំ​ឲ្យ​ខ្លាច​ពេក ។ ហេតុ​នេះ​ហើយ​បាន​ជា​បុរាណ​លោក​ពោល​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ផង ជំរុញ​ចិត្ត​ឲ្យ​ក្លាហាន​ផង ។ ព្រោះ​បើ​បាន​ចូល​ទៅ​ជិត​អ្នក​ធំ​ម្ដង​ហើយ ថ្ងៃ​ក្រោយ​លែង​សូវ​ខ្លាច​ញញើត​ញញើម​ទៀត​ហើយ ព្រោះ​បាន​អ្នក​ធំ​ស្គាល់ …

អានបន្ត »

ខ្លា​មិន​ខ្លាច​ទៅ​ខ្លាច​អាចម៍​ខ្លា

និយមន័យៈ កម្លាច​មិន​សម​ហេតុផល ។ អត្ថាធិប្បាយ ខ្លា​នៅ​ពេល​នេះ លោក​ពោល​សំដៅ​ទៅ​លើ​អ្នក​មាន​អំណាច​ណា​ម្នាក់ ។ ឯ​អាចម៍​ខ្លា លោក​សំដៅ​ទៅ​លើ​អ្នក​ដែល​នៅ​អែប​អង្គ​អ្នក​មាន​អំណាច​នោះ ។ បើ​កាល​ណា​គេ​ចង់​ចូល​ទៅ​ជួប​ប្រាស្រ័យ​ទាក់​ទង​នឹង​អ្នក​ធំ​នោះ គេ​ត្រូវ​រិះ​រក​មធ្យោបាយ​យ៉ាង​ណា​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​ជួប​នឹង​អ្នក​ធំ​នោះ​ឲ្យ​បាន ។ មាន​អ្នក​ខ្លះ​គ្រាន់​តែ​ទៅ​ដល់​មាត់​ទ្វារ ក៏​ត្រូវ​អ្នក​យាម​ទ្វារ​សម្លុត​តែ​បន្តិច ក៏​ខ្លាច​លែង​ហ៊ាន​ទៅ​រក​អ្នក​ធំ​នោះ​តែ​ម្ដង ។ ត្រង់​នេះ​ហើយ​ដែល​លោក​ពោល​ថា «ខ្លា​មិន​ខ្លាច​ទៅ​ខ្លាច​អាចម៍​ខ្លា» ។ តាម​ពិត​ទៅ អ្នក​ចាំ​ទ្វារ​តែង​តែ​កាច​បន្តិច …

អានបន្ត »

ខុស​ម្ដង ឆ្គង​មួយ​ពេល

និយមន័យៈ ការ​លើក​អភ័យ​ដោយ​មនោសញ្ចេតនា ។ អត្ថាធិប្បាយ នៅ​ក្នុង​អង្គភាព​នីមួយៗ​តែង​មាន​អ្នក​ប្រព្រឹត្ត​ខុស​ឆ្គង​ដែល​នាំ​ឲ្យ​ប្រធាន​អង្គភាព​ខឹង​ក្រេវក្រោធ រហូត​ដល់​ចង់​ដក​ហូត​មុខងារ ឬ​ដេញ​ចោល​ទៀត​ផង ។ ពេល​នោះ ចាស់ទុំ​ក្នុង​អង្គភាព​ជួយ​និយាយ​សម្រុះ​សម្រួល​បន្ធូរ​ភាព​ក្រេវក្រោធ​ថា ណ្ហើយ​… គួរ​លើក​អភ័យ​ឲ្យ​គ្នា​ម្ដង​ទៅ​ព្រោះ​កំហុស​នេះ​កើត​ឡើង​ដោយ​អចេតនា​ទេ បើ​ថ្ងៃ​ក្រោយ​នៅ​តែ​ប្រព្រឹត្ត​ទៀត សឹម​ធ្វើ​ទោស​តាម​ដំណើរ ។ ម្យ៉ាង​ទៀត គ្នា​ទើប​តែ​ខុស​ម្ដង​ឆ្គង​មួយ​ពេល​នេះ​ទេ ។ សេចក្ដី​អង្វរ​ក​ប៉ុណ្ណេះ អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រធាន​ស្ងៀម និង​រំសាយ​កំហឹង​បាន​មួយ​កម្រិត​ដែរ ៕

អានបន្ត »

ខ្មោច​ស្រុក​ឲ្យ​ដៃ ទើប​ខ្មោច​ព្រៃ​ហ៊ាន

និយមន័យៈ កម្លាំង​ខាងក្រៅ​ធ្វើការ​បាន​ល្អ ដោយ​មាន​កម្លាំង​បង្កប់​ខាងក្នុង ។ អត្ថាធិប្បាយ ខ្មោច​ស្រុក ខ្មោច​ព្រៃ ក្នុង​ពេល​នេះ លោក​និយាយ​ពី​មនុស្ស​ទុច្ចរិត​ដែល​ចង់​វាយ​ប្រហារ​គោលដៅ​ណា​មួយ ។ ពួក​វា​តែង​មាន​អ្នក​រនុក​ក្នុង​ជា​អ្នក​ឲ្យ​ការណ៍ ទើប​ធ្វើការ​នោះ​បាន​សម្រេច​ល្អ ។ ឧទាហរណ៍ៈ មាន​ចោរ​មួយ​ក្រុម​ចង់​ចូល​លួច ឬ​ប្លន់​ផ្ទះ​មួយ ឬ​អង្គភាព​មួយ ។ ពួកវា​តែង​មាន​រនុក​ក្នុង​ជា​អ្នក​ផ្ដល់​ព័ត៌មាន ។ រនុក​ក្នុង​នេះ ជួន​ជា​អ្នក​បម្រើ​ក្នុង​ផ្ទះ …

អានបន្ត »

ខ្លួន​តូច​កុំ​តោង ដៃ​ខ្លី​កុំ​ឈោង​ប្រវា​ឱប​ភ្នំ

និយមន័យៈ មុន​ប្រាថ្នា​ធ្វើ​អ្វី​មួយ តោង​ស្គាល់​ពី​សមត្ថភាព​របស់​ខ្លួន​ឲ្យ​ច្បាស់​លាស់​សិន ។ អត្ថាធិប្បាយ ខ្លួន​តូច​កុំ​តោង ខ្លួន​តូច​ក្នុង​ពេល​នេះ លោក​សំដៅ​យក​ឋានៈ​ជីវភាព​ឋានន្តរស័ក្តិ ។ អ្នក​ទន់​ខ្សោយ​បែប​នេះ មិន​គួរ​មាន​ចិត្ត​លោភលន់ ចង់​តោង​ចាប់​យក​នូវ​អ្វី​ដែល​ខ្ពស់​ហួស​ពី​ឋានៈ ឬ​សមត្ថភាព​ខ្លួន ។ តួ​យ៉ាង​ដូចជា ៖ កម្មករ​តូច​តាច​ម្នាក់​ប្រាថ្នា​ចង់​ធ្វើ​អគ្គនាយក​ក្រុមហ៊ុន ជន​អវិជ្ជា​ម្នាក់​ប្រាថ្នា​ចង់​ធ្វើ​ប្រធាន​តុលាការ ស្មូម​យាចក​ម្នាក់​ប្រាថ្នា​ចង់​ក្លាយ​ខ្លួន​ជា​វិនិយោគិន ។ ដៃ​ខ្លី​កុំ​ឈោង​ប្រវា​ឱប​ភ្នំ ពំនោល​នេះ …

អានបន្ត »

ខឹង​ខំ​អត់ ខ្សត់​ខំ​រក

និយមន័យៈ ខន្តី​អំណត់ និង​ការ​តស៊ូ ។ អត្ថាធិប្បាយ ខឹង​ខំ​អត់ ធម្មតា​មនុស្ស​បថុជ្ជន កាល​បើ​មាន​អារម្មណ៍​ពី​ខាង​ក្រៅ​មក​ប៉ះ​ទង្គិច​នឹង​អារម្មណ៍​ខាង​ក្នុង កំហឹង​ក៏​ស្ទុះ​ពុះ​កញ្ជ្រោល​ឡើង​ភ្លាម ។ កាល​បើ​កំហឹង​ឆេះ​ឡើង​ហើយ អ្វីៗ​ក៏​ភ្លាត់​ចាក​ប្រក្រតី​អស់​រលីង គឺ​ភ្លាត់​ពី​ល្អ​មក​អាក្រក់ ពី​ត្រូវ​មក​ខុស ។ ប៉ុន្តែ​បើ​មនុស្ស​ចេះ​យក​ជ័យ​ជម្នះ​លើ​ផ្លូវ​ចិត្ត​បាន​មិន​ឲ្យ​ក្រេវ​ក្រោធ​ហើយ​នោះ អ្វីៗ​ក៏​វិល​មក​រក​ផ្លូវ​ត្រូវ ផ្លូវ​ល្អ​វិញ ។ ហេតុ​នេះ​ហើយ បាន​ជា​លោក​ប្រាប់​ថា «កុំ​ខឹង …

អានបន្ត »

ខ្លួន​ទីពឹង​ខ្លួន

និយមន័យៈ ខ្លួន​ឯង​ជា​ទីពឹង​របស់​ខ្លួន​ឯង ។ អត្ថាធិប្បាយ ព្រះពុទ្ធ​បរមគ្រូ​ជា​ម្ចាស់​ទ្រង់​ត្រាស់​ថា «អត្តា ហិ អត្តនោ នាថោ» មាន​តែ​ខ្លួន​ឯង​ទេ​ដែល​ទីពឹង​របស់​ខ្លួន ។ ព្រះពុទ្ធ​ភាសិត​នេះ បញ្ជាក់​ឲ្យ​ឃើញ​ថា គ្រប់​សកម្មភាព ទោះ​ខាង​ផ្លូវ​កាយ​ក្ដី ផ្លូវ​ចិត្ត​ក្ដី រមែង​មាន​ខ្លួន​ឯង​ជា​ប្រធាន​ទាំង​អស់ ។ ចំណែក​អ្នក​ក្រៅ​ពី​ខ្លួន​គ្រាន់​តែ​ជា​ជំនួយ​រួម​ផ្សំ​សម្រាប់​ខ្លួន​ធ្វើ​ជា​ឧបករណ៍​ប៉ុណ្ណោះ ។ ផ្នែក​ផ្លូវ​ចិត្ត ព្រះពុទ្ធ​អង្គ​ទ្រង់​ត្រាស់​បញ្ជាក់​ថា …

អានបន្ត »